Przerywany post nie pomaga w utracie wagi w tak dużym stopniu, jak myślimy

Post przerywany, inaczej Intermittent fasting (IF) stał się popularnym trendem zdrowotnym, dlatego wciąż wzbudza zainteresowanie badaczy. Zastanawiają się oni czy i jakie korzyści przynosi w odchudzaniu. To ważne, bo od lat ten model odżywiania uważany jest za pomocny w redukcji masy ciała i komunikowany jako możliwa metoda walki z otyłością. Jakie wnioski płyną z przeglądu dostępnych analiz?
Fot. Freepik

Fot. Freepik

Czym jest Intermittent fasting?

Pod tym pojęciem mamy szereg różnych schematów żywieniowych, obejmujących okresy spożywania pokarmów (tzw. okna żywieniowe) oraz okresy, w których spożywa się ich niewiele lub wcale (post). Najpopularniejszym obecnie modelem jest 16/8, gdzie pościmy przez 16 godzin, a następnie jemy w oknie 8-godzinnym. 

Metoda ta niekoniecznie skupia się tak jak tradycyjne diety na jakościowym składzie posiłków, choć oczywiście ma różne opcje. Jedną z nich jest łączenie okresu postu z oknem żywieniowym, w którym stosuje się specjalne diety.

Jakkolwiek post przerywany wielu osobom może wydawać się prostszy w zastosowaniu niż standardowe diety, nie jest uważany przez specjalistów za metodę lepszą do osiągnięcia danego celu niż redukcja kalorii. Po pierwsze dlatego, że jednak istotne jest, co jemy i tym samym, czy zapewniamy sobie sytość w godzinach przerwy od jedzenia. Po drugie, u zdrowej osoby kluczem do spadku masy ciała jest jednak deficyt kaloryczny.

Czytaj też: Zbyt szczupłe, by żyć długo? Duńskie badanie burzy popularny mit

Przegląd dostępnych analiz i badań

W swoim przeglądzie naukowcy chcieli zbadać związek między przerywanym postem a zmniejszeniem masy ciała. Oprócz tego inne istotne wyniki obejmowały działania niepożądane i poziom cholesterolu. Skoncentrowali się na randomizowanych badaniach kontrolowanych, w których uczestnicy stosowali metodę postu przerywanego co najmniej przez cztery tygodnie, a minimalny okres obserwacji wyniósł przynajmniej sześć miesięcy.

Ogółem autorzy uwzględnili 22 badania, wykorzystując dane pochodzące od 1995 uczestników. Wszyscy oni mieli co najmniej 18 lat i cierpieli na nadwagę lub otyłość, ocenioną według wskaźnika BMI (ang. Body Mass Index). Naukowcy przeanalizowali badania porównujące post przerywany z tradycyjnymi zaleceniami dietetycznymi, a także te, które porównywały go z brakiem jakiejkolwiek interwencji dietetycznej. Podsumowanie dostępnych badań opublikowane zostało w Cochrane Library.

Fot. Freepik

IF a masa ciała i poziom cholesterolu

Wyniki analiz sugerują, że post przerywany nie pomaga znacząco w odchudzaniu w porównaniu z tradycyjnymi metodami odchudzania lub brakiem leczenia. I choć walka z otyłością, która temu przyświeca, jest nadal ważna, post przerywany może nie przynieść znaczącej pomocy. Badacze zastrzegają jednak, że potrzebne są dalsze badania w tym obszarze.

Przerywany post może również nie mieć istotnego wpływu na poziom cholesterolu całkowitego ani trójglicerydów. Może jednak zwiększać poziom dobrego cholesterolu. Co ciekawe, w trakcie analiz podgrup badacze zaobserwowali pewne różnice w odniesieniu do działań niepożądanych. Okazało się, że bardziej narażeni na ich wystąpienie podczas stosowania IF mogą być mężczyźni.

Czy ludzie powinni unikać przerywanego postu?

Wyniki tego przeglądu niekoniecznie oznaczają, że ludzie powinni unikać przerywanego postu, ale sugerują, że to podejście dietetyczne może nie przynosić korzyści, na które liczą. To temat, który warto każdorazowo, indywidualnie omówić z lekarzem prowadzącym nas w procesie utraty masy ciała.

Tak więc okazuje się, że najmocniejszymi predyktorami zmniejszenia wagi oraz poprawy metabolizmu pozostają znane metody podstawowe: jakość diety, deficyt kaloryczny, aktywność fizyczna i sen. W uzasadnionych przypadkach także leki oparte na badaniach klinicznych i dowodach naukowych, jak np. agoniści receptora GLP-1. Sam czas posiłków i ich unikania nie zastąpi tych czynników.

Alicja Jabłońska-KrzywyA
Napisane przez

Alicja Jabłońska-Krzywy

Redaktor Naczelna Focus o Zdrowiu. Medical content creator, ekspertka w obszarze dziennikarstwa wyjaśniającego, digital content marketingu oraz komunikacji. Od wielu lat z pasją tworzy treści, prezentujące odbiorcom trudne zagadnienia zdrowotne w empatyczny sposób. Publikowała na portalu zdrowie.natemat.pl, przez wiele lat związana z branżą farmaceutyczną.