Kategoria: Nauka i badania

Obserwując różne starsze osoby w swoim otoczeniu, zastanawiamy się czasem, co decyduje o tym, że jedni osiemdziesięciolatkowie cieszą się pełnią sił i doskonałą pamięcią, podczas gdy inni zmagają się z poważnymi problemami zdrowotnymi. Medycyna od lat szuka przepisu na udaną i sprawną starość. Najnowsze badanie przynosi zaskakującą odpowiedź: klucz do sprawności mózgu może kryć się w… naszych nogach, a dokładniej w tempie, w jakim spacerujemy.

Szczepionka Bacillus Calmette-Guérin (BCG) zapobiega ciężkim postaciom gruźlicy i jest najczęściej stosowaną szczepionką na świecie, a także najstarszą wciąż stosowaną szczepionką przeciw tej chorobie. W ostatnich latach naukowcy coraz bardziej interesują się jej działaniem poza wskazaniami, które może wykraczać poza ochronę przed gruźlicą. Co właśnie odkryli?

Moda na GLP-1 rozlała się daleko poza gabinety diabetologów. Ozempic, Wegovy, Mounjaro i inne leki z tej rodziny zaczynały jako narzędzia do leczenia cukrzycy typu 2, później stały się symbolem farmakologicznej rewolucji w odchudzaniu, a teraz naukowcy coraz częściej sprawdzają, czy ich działanie nie sięga znacznie dalej. Serce, nerki, wątroba, płodność, stany zapalne – lista potencjalnych tropów robi się tak długa, że łatwo wpaść w zachwyt. A ja przy takich tematach od razu mam w głowie małą lampkę ostrzegawczą.

Naukowcy z Japonii prowadzą badania nad lekiem, który mógłby sprawić, że zaczną odrastać utracone zęby stałe. Choć brzmi to jak scenariusz z filmu science fiction, pierwsze wyniki na fretkach są na tyle obiecujące, że rozpoczęto już badania kliniczne z udziałem ludzi. Czy oznacza to koniec implantów i protez? Niekoniecznie.

Olejek miętowy kojarzy się raczej z kroplą dodaną do dyfuzora, kapsułką na brzuch albo tym chłodnym uczuciem, które zostaje po paście do zębów. Trudno od razu widzieć w nim coś, co miałoby wchodzić do rozmowy o ciśnieniu krwi. Bo gdy tylko naturalny składnik spotyka się ze słowem nadciśnienie, internet bardzo szybko zaczyna gotować własną zupę z obietnic, półprawd i porad w stylu: ciocia poleca.

Kawa od lat żyje w dwóch skrajnych opowieściach. W jednej jest małym domowym ratunkiem, kubkiem odwagi przed mailem, którego nie chcemy otwierać. W drugiej – podejrzanym nawykiem, przez który trzęsie się powieka, serce pędzi, a sen obraża się na nas do trzeciej nad ranem. Kawa nie działa wyłącznie jak włącznik energii. W organizmie zachowuje się raczej jak złożony komunikat wysłany do kilku systemów naraz: mózgu, jelit, metabolizmu i mikrobioty.

Przez większość roku komary istnieją dla nas tylko jako niemiłe wspomnienie lata. Wracają nagle, zwykle wieczorem, w ogrodzie, nad wodą albo w sypialni, kiedy człowiek jest już prawie pogodzony z myślą, że dzień się skończył. Wtedy zaczyna się ten cienki dźwięk przy uchu i cała nasza cywilizacyjna pewność siebie kurczy się do pytania: gdzie jest spray?

Przez lata sen traktowaliśmy trochę jak domowy rachunek, który można zapłacić z opóźnieniem. Jedna krótka noc? Odrabiamy w weekend. Zasiedzenie się do późna? Przecież rano kawa załatwi sprawę. Sama dobrze znam ten mechanizm negocjowania z własnym organizmem, jakby był cierpliwym księgowym, a nie układem biologicznym, który codziennie próbuje utrzymać rytm mimo naszej pracy, stresu, seriali, powiadomień i wieczornego jeszcze tylko jednego maila.

Rak szyjki macicy to jeden z tych nowotworów, przy których medycyna od dawna zna podstawową prawdę: im wcześniej coś zostanie zauważone, tym większa szansa, że całą historię uda się zatrzymać, zanim naprawdę się rozpędzi. Problem polega na tym, że samo “badajmy wcześniej” nigdy nie było wystarczająco prostą receptą. Przesiew wymaga ludzi, sprzętu, powtarzalnej jakości ocen i systemu, który nie gubi kobiet gdzieś pomiędzy pobraniem próbki a decyzją, co dalej.

Obserwowane w ostatnich latach trendy rynku żywności wskazują, że Polacy zwracają coraz większą uwagę na to, co jedzą. Sprawdzamy składy, pochodzenie produktów i sposób ich wytwarzania – wszystko to, by zadbać o zdrowie swoje i naszych bliskich. Jednocześnie, coraz częściej szukamy rzetelnych informacji, pochodzących z raportów uznanych instytucji, bo dają nam pewność, że spożywamy to, co najlepsze.

To nie były zwykłe warsztaty, ale przygoda, bo kto ma na co dzień okazję obserwować wieloetapowy proces onkologicznej diagnostyki patomorfologicznej? Od przyjęcia materiału biologicznego, po ocenę mikroskopową, rozpoznanie histopatologiczne i genetyczne, aż po archiwizację. I uczestniczyć w całym dniu pracy Zakładu Patomorfologii i Laboratorium Genetyki Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Od lat wiadomo, że osoby mieszkające wyżej nad poziomem morza częściej mają lepszą tolerancję glukozy i rzadziej zapadają na cukrzycę niż ludzie żyjący nisko. Problem polegał na tym, że mechanizm tego zjawiska był niejasny. Podejrzewano różne tkanki, hormony, zmiany stylu życia, adaptację do wysiłku, ale brakowało jednego, mocnego biologicznego wyjaśnienia. Nowa praca opublikowana 19 lutego […]