Kategoria: Nauka i badania

Do Polski dotarła długo wyczekiwana technologia firmy Natera, wykorzystywana w badaniu prenatalnym Panorama™. Badanie to należy do grupy nieinwazyjnych testów prenatalnych (NIPT), opartych na analizie wolnego DNA (cfDNA) obecnego we krwi ciężarnej kobiety. Za wdrożenie innowacji w naszym kraju odpowiedzialne są ALAB laboratoria.

Choroby rzadkie tylko pojedynczo są rzadkie – w Polsce żyje z nimi ok. 3 mln osób. Dla wielu rodzin diagnoza nie oznacza początku terapii, lecz początek drogi, na której to rodzice szukają naukowców, laboratoriów, a przede wszystkim trwałej ścieżki finansowania badań nad chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi. To dla nich powstała kampania „Każdy zna kogoś, kto ma TO COŚ”.

Plastik stał się symbolem wygody współczesnego życia, stosujemy go na potęgę. Nie znika wraz z upływem czasu, lecz rozpada się na mikroskopijne cząsteczki – mikroplastik o średnicy od 1 do nawet 5000 mikrometrów. Te niewidoczne gołym okiem drobiny są nie tylko w oceanach, wodach słodkich czy glebie uprawnej. To, że są obecne w wielu ludzkich tkankach, jest oczywiste. Pytanie, jak wpływa to na nasze zdrowie.

O tym, że drastyczny spadek poziomu estrogenu po menopauzie może zwiększać ryzyko choroby Alzheimera, wiemy już od wielu lat. Czy aby chronić mózg przed tą chorobą, kobiety mogą wspomóc się hormonalną terapią menopauzalną (HTM)? Najnowsze badanie naukowców ze Stanford University School of Medicine rzuca nowe światło na tę kwestię.

Przez dziesięciolecia wierzyliśmy, że nasz mózg jest strukturą dość sztywną – raz uszkodzony, rzadko kiedy potrafi w pełni powrócić do pierwotnego stanu. Nowe badania pokazują, że się myliliśmy, bo istnieje pewna grupa komórek, która ma zdolność do przemieszczania się i odbudowywania zniszczonych tkanek. Czy to odkrycie rewolucjonizuje myślenie o leczeniu udarów, urazów mózgu czy chorób autoimmunologicznych?

W świecie starzejących się społeczeństw starość nieodzownie kojarzy nam się z niedołężnością, zaburzeniem procesów poznawczych czy obecnością przewlekłych chorób, związanych z wiekiem. Głównym czynnikiem ich powstawania i rozwoju jest przewlekły stan zapalny, który wpływa również na szybsze starzenie się organizmu (1). A gdyby tak wiedzieć o tym wcześniej i móc tym zawczasu zarządzać? To możliwe, a wspierać nas w tym mogą specjalne biomarkery. I ja to sprawdziłam.

Cukier nigdy nie był sprzymierzeńcem zdrowego życia, niestety przez całe dekady myśleliśmy, że jest inaczej. Dziś już wiemy, że najlepiej byłoby nigdy nie rozpocząć jego spożywania. Najnowsze badania dowodzą, że dzieci, które przez pierwsze 1000 dni życia – od poczęcia do drugich urodzin – spożywały mniej cukru z powodu powojennych ograniczeń, cieszą się dziś znacznie zdrowszymi mózgami. Warto zatem zmienić sposób, w jaki myślimy o diecie naszych dzieci.

Każdy z nas to zna: ważne zadanie czeka, termin goni, a my nagle czujemy nieprzepartą potrzebę posprzątania szuflady ze skarpetkami lub obejrzenia nowego filmu na Netfliksie. To nie lenistwo, lecz prokrastynacja – zjawisko, które dotyka nawet 75–95 proc. młodych ludzi. Choć na chwilę daje ulgę, w dłuższej perspektywie prowadzi do stresu, poczucia winy i gorszych wyników w życiu zawodowym oraz osobistym.

Czy to nie fascynujące dowiedzieć się, że wewnątrz naszych komórek mogą znajdować się „pasażerowie na gapę”, którzy towarzyszą ludzkości od czasów epoki żelaza? I nie mówimy tu o wspomnieniach czy kulturowym dziedzictwie, ale o konkretnych fragmentach kodu genetycznego wirusów, które stały się integralną częścią ludzkiego DNA. Nowe badania nad starożytnym DNA rzucają zupełnie inne światło na historię kilku z nich.

Gdy myślimy o zdrowym odżywianiu, skupiamy się zbyt często na kaloriach i zawartości składników odżywczych. To oczywiście dobrze, ale totalnie zapominamy o tym, że równie ważne jest to, w jaki sposób, gdzie i w jakim stanie emocjonalnym spożywamy nasze posiłki. A higiena jedzenia to kolejny klucz do zdrowia. I może stanowić jeden z elementów profilaktyki poważnych chorób.

Większość z nas sięga po słodziki w dobrej wierze. Chcemy ograniczyć kalorie lub uniknąć skoków cukru we krwi. Na sklepowych półkach znajdziemy ich mnóstwo – od popularnego aspartamu po „naturalną” stewię. Jednak to, co wydaje się neutralne dla naszego organizmu, może być prawdziwą rewolucją dla miliardów małych mieszkańców naszych jelit – bakterii jelitowych.

Czy człowiek może żyć niemal dwa stulecia? Choć dla nas granica 100 lat wydaje się imponująca, matematyczne modele biologów sugerują, że nasz organizm ma potencjał, by przetrwać znacznie dłużej. Jest jednak jeden haczyk: mutacje somatyczne, których nie da się tak po prostu wymazać. Wpływają na zdrowie, choćby poprzez generowanie patogennych klonów i umożliwianie rozwoju chorób związanych z wiekiem. Ale czy tylko one wyznaczają ostateczny kres naszej egzystencji?