Kampania jest odpowiedzią na wyniki badań, z których wynika, że aż 70 proc. Polaków uważa edukację szkolną za najskuteczniejszy sposób walki ze stereotypami, a co czwarty Polak był świadkiem niewłaściwego traktowania osoby z zaburzeniami psychicznymi lub chorobą neurologiczną.
Organizatorami kampanii są Fundacja Nie Widać Po Mnie, Fundacja EPI-BOHATER oraz Fundacja Półtorej Minuty, które od lat zajmują się edukacją, wsparciem osób chorujących oraz przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu. Mecenasem akcji jest Angelini Pharma Polska.
Młode pokolenie potrzebuje rzetelnej wiedzy
Potrzebę realizacji projektu wśród młodzieży potwierdzają wyniki „Badania stygmatyzacji chorych z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego”, przeprowadzonego w ramach kampanii „Wyprostuj Spojrzenie”.
Badanie ujawniło, że osoby w wieku 16–24 lat potrzebują edukacji na temat chorób mózgu – w szczególności padaczki, którą 42 proc. z nich uznaje za chorobę psychiczną. Jednocześnie 74 proc. przedstawicieli tej grupy wiekowej łączy depresję z osobami w swoim wieku, co może sugerować, że choroba ta nie jest im obca.
Projekt ma na celu zwiększenie wiedzy młodzieży na temat zdrowia psychicznego oraz chorób mózgu, ze szczególnym uwzględnieniem depresji, schizofrenii i padaczki. Jego celem jest również przeciwdziałanie stereotypom i stygmatyzacji poprzez pokazanie, że diagnoza medyczna nie powinna prowadzić do wykluczenia społecznego.
Projekt zakłada wzmacnianie postaw opartych na empatii, zrozumieniu i odpowiedzialnej komunikacji oraz ukazaniu szkoły jako miejsca sprzyjającego budowaniu otwartości i integracji.
Dominik Kuc, prezes Fundacji Półtorej Minuty podkreśla:
Młode pokolenie mierzy się dziś z bezprecedensowym kryzysem zdrowia psychicznego, a jednocześnie nadal funkcjonuje w świecie pełnym stereotypów. Nie możemy ograniczać się wyłącznie do mówienia o problemie. Musimy stworzyć młodym ludziom przestrzeń do rozmowy, działania i współtworzenia zmiany. Edukacja oraz angażowanie młodzieży w promowanie empatii to najskuteczniejsza droga do budowania otwartego społeczeństwa.
Urszula Szybowicz, prezeska Fundacji Nie Widać Po Mnie mówi:
Nasze badanie pokazało, iż im mniej wiemy o chorobach mózgu, tym łatwiej o krzywdzące etykiety. Druga edycja kampanii to konsekwencja tych wyników. Jeśli chcemy realnie zmienić sposób myślenia o depresji, schizofrenii i padaczce, musimy dotrzeć z przekazem do młodego pokolenia, zanim stereotypy zdążą się utrwalić.
A Alicja Lisowska, prezeska Fundacji EPI-BOHATER dodaje:
Padaczka jest jedną z najczęściej stygmatyzowanych chorób mózgu. Wiele osób nadal obawia się jej wyłącznie dlatego, że nie rozumie, czym naprawdę jest. Tymczasem wiedza pozwala przełamywać lęk, a zrozumienie buduje akceptację. Dlatego chcemy rozmawiać z młodzieżą już dziś – zanim stereotypy staną się trwałym elementem ich postrzegania świata. Wierzymy, że szkoła jest miejscem, w którym można skutecznie uczyć empatii i pokazywać, że diagnoza nigdy nie definiuje człowieka.
Lekcje w szkołach oraz konkurs dla licealistów
Tegoroczna edycja kampanii została przygotowana w formule, która łączy edukację z aktywnym zaangażowaniem uczniów i skierowana jest do młodzieży w wieku 16- 17 lat, czyli do uczniów klas drugich szkół licealnych w całej Polsce.
To właśnie w tym wieku młodzi ludzie stoją u progu dorosłości, posiadają już odpowiednią dojrzałość do rozmowy o zdrowiu psychicznym, a jednocześnie coraz częściej spotykają się z problemami zdrowia psychicznego i chorób mózgu w swoim otoczeniu. Projekt składa się z dwóch uzupełniających się elementów.
Pierwszym są lekcje edukacyjne prowadzone w szkołach na podstawie materiałów przygotowanych przez ekspertów z zakresu psychiatrii, neurologii, psychologii i edukacji. Ich celem jest przekazanie rzetelnej wiedzy oraz obalanie mitów dotyczących chorób psychicznych i neurologicznych, oraz budowanie postaw opartych na empatii i szacunku.
Integralną częścią kampanii jest ogólnopolski konkurs filmowy „Wyprostuj spojrzenie – zobacz człowieka”. Zadaniem uczniów będzie przygotowanie krótkich filmów (30–90 sekund), przeznaczonych do publikacji w mediach społecznościowych, pokazujących czym są akceptacja, empatia i przeciwdziałanie stygmatyzacji osób chorujących.
Patronat merytoryczny nad konkursem objęła Szkoła Filmowa w Łodzi, a w jury zasiadać będą przedstawiciele świata filmu, edukacji oraz eksperci z dziedziny psychologii, psychiatrii i neurologii. Na autorów najciekawszych prac czekają nagrody indywidualne i grupowe.
Szkoły z całej Polski mogą zgłaszać się do projektu
Do projektu zgłaszać się mogą licea ogólnokształcące z całego kraju. Uczestnictwo w projekcie jest bezpłatne. Zgłoszenia przyjmowane są do 30 września 2026 r., na stronie https://wyprostujspojrzenie.pl.
Po zamknięciu naboru nauczyciele wezmą udział w szkoleniu przygotowującym ich do prowadzenia zajęć oraz otrzymają pakiet materiałów edukacyjnych, a od listopada rozpoczną się warsztaty dla uczniów. Zwieńczeniem projektu będzie ogólnopolska Gala Finałowa, która zaplanowana jest na kwiecień 2027 roku.
