Rzucanie palenia – czy farmaceuta pomoże w walce z nałogiem? Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany systemowe

Rzucanie palenia. Jest pomysł, jak wspomóc pacjenta chcącego zerwać z nałogiem, czyli refundowana opieka farmaceutyczna nad pacjentem palącym. W krajach Europy Zachodniej może on liczyć na wsparcie farmaceuty w całym procesie rzucania palenia. W Polsce dopiero dokonują się zmiany w systemie, a przede wszystkim zmiany w mentalności. Farmaceuci to olbrzymi potencjał do wykorzystania w walce z chorobami cywilizacyjnymi i uzależnieniem, m.in. od nikotyny.
Fot. Freepik; krakenimages.com

Fot. Freepik; krakenimages.com

– Widzimy ogromny potencjał w farmaceutach. Planujemy zmiany, które umożliwią przemodelowanie funkcjonowania aptek i wykorzystanie farmaceutów do innych działań, w tym działań edukacyjnych i profilaktycznych. Chcemy, by farmaceuta mógł świadczyć różnego rodzaju usługi, zwłaszcza, że często jest tym pierwszym przedstawicielem zawodu medycznego, z którym pacjent ma kontakt. Zaufanie do tego zawodu jest ogromne. Mam nadzieję, że przepisy ramowe, które chcemy zaproponować pozwolą na realizację tych nowych zadań – zapewnia Paulina Sosin-Ziarkiewicz, zastępca dyrektora, Departament Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia.

Czytaj także: Implant przyszłości testowany w ekspresowym tempie. Dwa lata oddechów w miesiąc

Rzucanie palenia. Farmaceuci są gotowi pomagać, ale chcą refundacji usługi i szkoleń

Sami farmaceuci również deklarują gotowość do wsparcia palaczy w walce z nałogiem. Mają wiedzę, praktykę i potrafią rozmawiać z pacjentem nawet na trudniejsze tematy. Ale najpierw konieczne jest wprowadzenie systemowych zmian, jak refundacja opieki farmaceutycznej, ale także dalsza edukacja farmaceutów.

– Konieczne jest wsparcie finansowe usługi czy to z programów profilaktyki ministerstwa zdrowia czy od strony NFZ. Istotna jest również edukacja zarówno społeczeństwa, jak i dalsze programy dla farmaceutów. Jesteśmy przekonani, że jeżeli system ochrony zdrowia choć trochę skorzysta z pomocy farmaceutów, dokładając kolejne usługi refundowane, to każdemu się to opłaci, a pacjent będzie zadowolony, że otrzymał usługę w pobliskiej aptece – tłumaczy dr Justyna Kaźmierczak, prezes Śląskiej Izby Aptekarskiej.

Orędownikiem współpracy z farmaceutami jest również prof. dr hab. Piotr Jankowski, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. Podkreśla, że skoro udało się z wprowadzeniem szczepień czy pomiarów ciśnienia tętniczego do aptek, to dlaczego miałoby się nie udać z usługą wsparcia rzucania palenia.

– Bardzo liczymy na pomoc farmaceutów. Jeśli wspólnie będziemy pracować, to jestem przekonany, że zmniejszymy liczbę palących w naszym kraju – mówi prof. Jankowski.

Rzucanie palenia. W Polsce nie ma systemu leczenia uzależnienia od nikotyny

W Polsce mamy około 8 mln palaczy i tylko 3 poradnie wparcia rzucania palenia. Z danych przedstawionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, że w 2021 roku na profilaktykę i leczenie uzależnienia od papierosów państwo wydało niecałe 600 tysięcy zł, natomiast leczenie chorób odtytoniowych układu oddechowego i nowotwory złośliwe powiązane z paleniem kosztowały łącznie ponad 2,5 miliarda zł. Zestawienie nie zawiera kosztów leczenia chorób układu krążenia, które są najczęstszym schorzeniem Polaków.

W tej sytuacji gotowość do wdrożenia opieki nad pacjentami uzależnionymi od tytoniu deklarują farmaceuci, to jest: prawie 27 tysięcy ekspertów obecnych w 12 tysiącach aptek w całym kraju.

– Apteka to bardzo dobre miejsce, by uzyskać pomoc w rzucaniu palenia i są na to dowody w postaci sukcesów programów realizowanych w innych krajach. Farmaceuci cieszą się zaufaniem pacjentów, którzy często odwiedzają aptekę. Świetnie znają różne leki, w tym na rzucanie palenia i mają je “pod ręką” – mówi dr Magdalena Cedzyńska, kierownik Poradni Pomocy Palącym Zakład Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej Nowotworów Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, PIB.

Czytaj także: Palisz papierosy? Możesz w ten sposób truć swojego psa

Potwierdzają to wyniki raportu “Rola farmaceutów w walce z chorobami cywilizacyjnymi” przeprowadzonego przez IQVIA na zlecenie Kenvue Polska. Z badania wynika, że polscy pacjenci ufają farmaceutom tak samo jak lekarzom pierwszego kontaktu. Jednak to właśnie z pracownikami aptek pacjenci mają kontakt o wiele częściej. Aż 50 proc. Polaków odwiedza aptekę raz w miesiącu lub częściej, a lekarza rodzinnego z taką samą częstotliwością widzi tylko co 5. ankietowany.

– W firmie Kenvue stworzyliśmy projekt edukacyjny “Rzuć palenie z farmaceutą”, dzięki któremu każdy palacz będzie mógł uzyskać wsparcie w rzuceniu palenia w aptece. Już dziś farmaceuci mogą korzystać z materiałów wideo dotyczących opieki farmaceutycznej nad pacjentem palącym z chorobami kardiologicznymi, z algorytmu bardzo krótkiej porady czy scenariuszy dialogu z pacjentem. Wszystkie te materiały są dostępne na naszej platformie edukacyjnej.

Jeszcze w tym roku pojawi się nowy blok tematyczny dotyczący pomocy pacjentom z chorobami układu oddechowego, którzy wciąż zmagają się z nałogiem. W niedalekiej przyszłości skoncentrujemy się również na pacjentach z chorobami onkologicznymi i diabetologicznymi. Zmiana nawyków i rzucenie palenia na dobre zwiększą szanse na uniknięcie poważnych chorób, takich jak nowotwory, zawały czy POChP lub – w przypadku pacjentów, którzy już zachorowali – pozbycie się nałogu wydłuży czas życia i będzie miało korzystny wpływ na efekty terapeutyczne prowadzonego leczenia – podkreśla Barbara Smela, Head of Regulatory CEE Kenvue.

Debata na ten temat odbyła się w czasie Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach.

Beata IgielskaB
Napisane przez

Beata Igielska

Tematyką zdrowia zajmuje się od 2020 r. Laureatka kilku nagród dziennikarskich. W styczniu 2025 r. została Dziennikarzem Medycznym Roku 2024 w kategorii Internet. Uwielbia tematy społeczne, ma wieloletnie doświadczenie w mediach ogólnopolskich. Pisze publicystykę, wywiady, reportaże – za jeden z nich została nagrodzona w 2007 r. Prywatnie wielbicielka dobrej literatury, muzyki, sztuki. Jej konikiem jest teatr – ukończyła oprócz polonistyki, także teatrologię. Lubi podróże.