Krótkowzroczność przybiera na sile. Szczególnie zagrożone są dzieci

Co drugie dziecko w Polsce zmaga się z wadą wzroku, a najczęściej diagnozowaną z nich jest krótkowzroczność. Lekarze ostrzegają, że problem narasta w skali globalnej i w ciągu najbliższych dekad może stać się jednym z największych wyzwań zdrowotnych XXI wieku.
Coraz więcej coraz młodszych osób ma problemy ze wzrokiem /Fot. Freepik

Coraz więcej coraz młodszych osób ma problemy ze wzrokiem /Fot. Freepik

Już 1 września do szkół powrócą tysiące uczniów, z których wielu rozpocznie naukę z nie do końca rozpoznanymi problemami ze wzrokiem. To szczególnie istotne, bo – jak podkreślają specjaliści – aż 80 proc. informacji dzieci odbierają za pośrednictwem oczu. Tymczasem dane są alarmujące: w Polsce co drugie dziecko w wieku od 3 do 15 lat ma zdiagnozowaną wadę wzroku, z czego krótkowzroczność odpowiada aż za 58 proc. przypadków. Astygmatyzm występuje u blisko 36 proc., a dalekowzroczność u niespełna 19 proc.

Czytaj też: Koniec z okularami do czytania! FDA zatwierdza przełomowe krople do oczu z aceklidyną

Dr Lucyna Kolář, lekarz okulista z Medicover, mówi:

Kluczową rolę odgrywają uwarunkowania genetyczne – jeśli choć jedno z rodziców ma tę wadę, ryzyko jej wystąpienia u dziecka rośnie. Wiele zależy też od stylu życia: krótkowzroczności sprzyja spędzanie czasu w pomieszczeniach zamiast na świeżym powietrzu, brak kontaktu z naturalnym światłem czy długotrwałe korzystanie z ekranów. Kluczowe jest wczesne wykrycie wady, aby nie tylko ją korygować, ale także spowalniać jej rozwój.

Krótkowzroczność przybiera na sile

Zjawisko to nie dotyczy wyłącznie Polski. Według szacunków naukowców, do 2050 roku krótkowzroczność będzie dotykać połowy światowej populacji. Powodem jest gwałtowna zmiana stylu życia: ograniczona ekspozycja na światło dzienne, coraz więcej czasu spędzanego przed ekranami i rosnące tempo edukacji cyfrowej. Dla zdrowia dzieci oznacza to ryzyko nie tylko pogarszającego się widzenia, ale także groźnych powikłań w wieku dorosłym, takich jak jaskra czy odwarstwienie siatkówki.

Czytaj też: Plomba podplamkowa przywraca widzenie! Pierwszy taki zabieg w Polsce

W przeciwieństwie do dorosłych, dzieci rzadko same zgłaszają problemy ze wzrokiem. Nieporadność w nauce czy problemy z koncentracją bywają często interpretowane jako brak chęci lub lenistwo, tymczasem przyczyną może być wada wzroku.

Martyna Zep, optometrystka, ekspertka Medicover, wyjaśnia:

Objawy krótkowzroczności bywają różne: siadanie blisko tablicy, trzymanie książki blisko twarzy, mrużenie i pocieranie oczu, bóle głowy czy szybkie męczenie się podczas czytania. To sygnały, że czas na badanie wzroku. Dzieci w wieku szkolnym należy kontrolować przynajmniej raz w roku, najlepiej przed rozpoczęciem nauki.

Najczęściej stosowanym sposobem korekcji są okulary, jednak współczesna optometria daje znacznie więcej możliwości niż zwykłe szkła korekcyjne. Obok soczewek ortokorekcyjnych coraz większe znaczenie mają okulary wyposażone w technologię D.I.M.S (Defocus Incorporated Multiple Segments).

Krótkowzroczność to problem skali globalnej – infografika

Sylwia Kijewska, optometrystka i ekspertka Hoya Lens Poland, dodaje:

Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, okulary z soczewkami D.I.M.S spowalniają progresję krótkowzroczności średnio o 60 proc. w porównaniu ze standardowymi soczewkami. To rozwiązanie skuteczne i nieinwazyjne, szczególnie polecane dla małych pacjentów.

Oprócz regularnych badań kluczowe znaczenie ma profilaktyka. Eksperci zalecają, aby dzieci spędzały co najmniej 2 godziny dziennie na świeżym powietrzu, w naturalnym świetle. Ważne jest także ograniczanie korzystania z urządzeń cyfrowych poza szkołą oraz wprowadzenie tzw. zasady 20-20-20: co 20 minut zrobić 20-sekundową przerwę i spojrzeć w dal na co najmniej 6 metrów (20 cali).

Właściwa higiena wzroku, połączona z nowoczesną korekcją, daje realną szansę na to, by spowolnić rozwój krótkowzroczności i zapewnić dzieciom lepszą jakość życia w przyszłości. A przecież właśnie na tym zależy wszystkim rodzicom.

Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, dziennikarz popularnonaukowy, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER). Autor blisko 10 000 tekstów popularnonaukowych w portalu Interia, ponad 50 publikacji w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy". Obecnie pisze także na łamach OKO.press.